Tránh thai sau sinh: chọn biện pháp nào, bắt đầu khi nào?
Nhiều người nghĩ rằng đang cho con bú hoặc chưa có kinh trở lại thì sẽ không có thai. Thực tế, bạn có thể có thai lại sớm sau sinh, ngay cả trước khi có kinh. Nếu muốn giãn cách các lần sinh, hãy chọn biện pháp tránh thai phù hợp từ sớm, tốt nhất là bàn với bác sĩ ngay trong thai kỳ hoặc ở lần khám sau sinh.
Một biện pháp tạm thời: cho bú vô kinh
Biện pháp này chỉ hiệu quả khi đáp ứng đủ cả ba điều kiện:
- Bạn cho con bú mẹ hoàn toàn (bé không ăn uống gì thêm).
- Bạn chưa có kinh trở lại (không tính ra máu trong 6 tuần đầu).
- Bé dưới 6 tháng tuổi.
Bú 8–10 lần mỗi ngày, ban ngày không cách quá 4 giờ, ban đêm không cách quá 6 giờ giữa hai cữ bú.
Bộ Y tế lưu ý biện pháp này hiệu quả không cao, không nên khuyến cáo cho người sẽ có nguy cơ cao nếu mang thai. Nó không phòng được bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV. Bạn cần chuyển ngay sang một biện pháp hiệu quả khác nếu: có kinh trở lại, bắt đầu cho bé ăn dặm hoặc uống thêm, bé trên 6 tháng, hoặc bạn không còn muốn dùng.
Các biện pháp khác và thời điểm bắt đầu
Bảng dưới đây tóm tắt hướng dẫn của Bộ Y tế. Lựa chọn cụ thể cần có bác sĩ hoặc nhân viên y tế tư vấn và khám.
| Biện pháp | Đang cho con bú | Không cho con bú |
|---|---|---|
| Dụng cụ tử cung | Đặt trong vòng 48 giờ sau sinh (nếu không có chống chỉ định), hoặc từ 4 tuần sau sinh nếu chưa có kinh và chắc chắn không có thai. Không đặt trong 4 tuần đầu nếu có nhiễm khuẩn hậu sản. | Đặt từ 4 tuần sau sinh trở đi |
| Viên tránh thai chỉ có progestin (phù hợp khi cho con bú) | Có thể dùng, có thể bắt đầu trong vòng 6 tuần đầu sau sinh | Có thể dùng |
| Viên tránh thai kết hợp (estrogen + progestin) | Không nên dùng trong 6 tuần đầu khi đang cho con bú. Từ 6 tuần đến 6 tháng: hỏi bác sĩ | Hỏi bác sĩ về thời điểm bắt đầu |
| Thuốc tiêm tránh thai | Có thể bắt đầu từ 6 tuần sau sinh | Có thể dùng sau sinh khi chắc chắn không có thai |
| Thuốc cấy tránh thai | Trong 6 tuần đầu: chỉ dùng khi không còn biện pháp nào khác; từ 6 tuần: hỏi bác sĩ | Bất kỳ lúc nào chắc chắn không có thai |
| Bao cao su | Dùng được ngay khi quan hệ trở lại; còn phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục | Như vậy |
Lưu ý:
- Sau khi bắt đầu một biện pháp mới, có thể cần dùng thêm bao cao su hoặc kiêng giao hợp trong vài ngày đầu, nhân viên y tế sẽ hướng dẫn.
- Bộ Y tế khuyên tránh quan hệ tình dục trong khoảng 6 tuần đầu sau sinh vì dễ tổn thương và nhiễm khuẩn.
- Phụ nữ nhiễm HIV cần được tư vấn riêng, biện pháp tốt nhất là bao cao su.
- Biện pháp tránh thai khẩn cấp và triệt sản là lựa chọn khác, hãy hỏi bác sĩ nếu bạn quan tâm.
Khi nào bàn về tránh thai?
- Ngay trong thai kỳ, nhất là 3 tháng cuối, cùng bác sĩ khám thai.
- Ở lần khám 6 tuần sau sinh, bác sĩ sẽ hỏi nhu cầu tránh thai của bạn.
- Bất cứ lúc nào bạn có thắc mắc.
Khi bạn chuẩn bị có thai trở lại, hãy hỏi bác sĩ về khoảng cách giữa các lần sinh phù hợp với sức khỏe của bạn.
Xem thêm: Chăm sóc mẹ sau sinh và Nuôi con bằng sữa mẹ.
Thông tin trên trang mang tính giáo dục sức khỏe chung, không thay thế tư vấn của bác sĩ.